Adalet İçin Hukukçular tarafından NATO Zirvesi uygulamalarına yönelik hazırlanan raporda; Türkiye genelinde 668 kişinin gözaltına alındığı, 179 kişinin tutuklandığı vurgulandı. Raporda, iktidarın uygulamalarının ölçülülük ilkesini aşarak kişi özgürlüğü ve güvenliği, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, seyahat özgürlüğü ile adil yargılanma ve savunma hakkı başta olmak üzere çok sayıda temel hakkı ihlal ettiği vurgulandı.
Ankara’da 7-8 Temmuz’da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında kentte alınan olağanüstü güvenlik önlemleri nedeniyle gösteriler yasaklandı, önlemler arttırıldı, hak savunucuları ve gazeteciler gözaltına alındı, tutuklandı. Yasaklara karşın Ankara dahil birçok ilde NATO karşıtı eylemler düzenlendi.
Cumhuriyet’ten Aytunç Ürkmez’in haberine göre “Adalet İçin Hukukçular” tarafından hazırlanan “7-8 Temmuz NATO Zirvesi Hak İhlalleri Raporu”, zirve kapsamında yaşanan gözaltılar, tutuklamalar ve temel hak ihlallerini ayrıntılarıyla ortaya koydu.
“Güvenlik tedbirleri olağan sınırları aştı”
Raporda, zirve öncesinde özellikle Ankara’da güvenlik tedbirlerinin olağan sınırları aştığı vurgulandı. Başkentte valilik kararıyla 13 gün süreyle her türlü eylem türü yasaklanırken; Eskişehir, Karabük, Adana ve Konya’da 10 gün, Elazığ’da ise 14 gün süreyle benzer yasak kararlarının alındığı anımsatıldı. Raporda bu kararın yalnızca olası protestoları değil, demokratik hak kullanımını bütünüyle engellediği değerlendirmesi yapıldı.
“Türkiye genelinde en az 668 kişi gözaltına alındı”
Rapora göre operasyonlar ve eylemlere yönelik müdahaleler kapsamında Türkiye genelinde en az 668 kişi gözaltına alındı, 179 kişi de tutuklandı. Bu kapsamda Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında 23 Haziran’da düzenlenen operasyonlarda 225 kişi gözaltına alındı. Emniyet işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilenlerden 179’u tutuklandı, 34 kişi hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı verildi, 6 kişi ise savcılık tarafından serbest bırakıldı. Raporda bu dosyanın, zirve sürecinde düzenlenen en kapsamlı operasyonlardan biri olduğu belirtildi.
“Protestolara katılan 150’nin üzerinde kişi gözaltına alındı, ev baskınları yapıldı”
Raporda ayrıca; 5 Temmuz’da Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Samsun ve Çanakkale’de gerçekleştirilen protestolarda 150’nin üzerinde kişi gözaltına alındığı aktarıldı. Aynı gün çok sayıda kentte yapılan ev baskınlarında aralarında öğrenciler, avukatlar ve siyasi parti temsilcilerinin de bulunduğu 39 kişi de gözaltına alındığı kaydedildi.
“Ters kelepçe uygulandı, kötü muamele iddiaları kayıt altına alındı”
Raporda; İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında 61 kişi, Ankara’da 7 Temmuz’daki protestolarda 74 kişi, İstanbul Beyoğlu’nda düzenlenen eylemde ise 12 kişi gözaltına alındığı da belirtildi. Beyoğlu’nda gözaltına alınan kişilere ters kelepçe uygulandığı, bazı gözaltılarda kötü muamele iddialarının hukukçular tarafından kayıt altına alındığı ifade edildi.
“Uygulamalar günlük yaşamı ve çalışma hayatını etkiledi; ölçülülük ilkesi aşıldı”
Raporda seyahat özgürlüğünün de ciddi biçimde sınırlandığı kaydedildi. Esenboğa Havalimanı çevresinde hava trafiğine kısıtlamalar getirildiği, çok sayıda ana arterin ulaşıma kapatıldığı belirtildi. Bu uygulamaların yalnızca zirve delegasyonlarını değil, günlük yaşamı ve çalışma hayatını da doğrudan etkilediği ifade edildi.
Raporun sonuç bölümünde NATO Zirvesi sürecinde alınan güvenlik tedbirlerinin ölçülülük ilkesini aştığını, kişi özgürlüğü ve güvenliği, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, seyahat özgürlüğü ile adil yargılanma ve savunma hakkı başta olmak üzere çok sayıda temel hakkın ihlal edildiğini belirtti.
